Tiberius Claudius Nero
14-37
Tiberius werd op 16 november 42 v.Chr. geboren als Tiberius Claudius Nero, in een periode van grote onrust in de laat-republikeinse politiek. Zijn ouders waren tegenstanders van Octavianus (de latere keizer Augustus), waardoor het gezin moest vluchten. Nadat Octavianus de macht veiligstelde, dwong hij Livia Drusilla, Tiberius’ moeder, te scheiden en met hem te trouwen. Zo werd Tiberius deel van de keizerlijke familie en uiteindelijk diens beoogde opvolger.
Tiberius groeide op in de schaduw van Augustus en kreeg een uitstekende opleiding. Hij ontpopte zich tot een bekwame militair en bestuurder, met succesvolle campagnes in onder meer Germania en Pannonië, waarmee hij zijn reputatie als capabele generaal vestigde.
Zijn loopbaan werd sterk gestuurd door de ambities van Augustus. Tiberius moest scheiden van zijn geliefde vrouw Vipsania om te trouwen met Julia, Augustus’ dochter. Dit ongelukkige huwelijk drukte zwaar op hem.
Rond 6 v.Chr. trok Tiberius zich onverwacht terug uit het openbare leven en vertrok naar Rhodos, waarschijnlijk uit een mix van persoonlijke frustratie en politieke spanningen. Pas jaren later keerde hij terug, toen Augustus hem opnieuw als opvolger nodig had na het overlijden van andere erfgenamen.
In 4 n.Chr. adopteerde Augustus Tiberius officieel en bevestigde zo zijn positie als troonopvolger.
Na de dood van Augustus in 14 n.Chr. werd Tiberius keizer. Aanvankelijk regeerde hij terughoudend, hield hij de republikeinse schijn op en werkte hij samen met de Senaat, maar al snel gold hij als afstandelijk en wantrouwig.
Als bestuurder hield Tiberius de financiën van het rijk stabiel. Hij vermeed grote veroveringen en koos voor consolidatie van de grenzen; zijn regering was relatief rustig, maar overschaduwd door intriges.
Een keerpunt was de opkomst van Lucius Aelius Sejanus, commandant van de pretoriaanse garde, die grote invloed verwierf en betrokken was bij complotten en machtsmisbruik. In 31 n.Chr. liet Tiberius hem executeren.
Daarna werd Tiberius nog wantrouwiger en liet hij vermeende vijanden vervolgen en executeren, wat een sfeer van angst in Rome creëerde.
In 26 n.Chr. trok Tiberius zich terug op Capri, vanwaar hij het rijk op afstand bestuurde. Zijn afwezigheid uit Rome verslechterde zijn reputatie verder.
Tiberius stierf op 16 maart 37 n.Chr., 77 jaar oud, en werd opgevolgd door zijn adoptiefzoon Caligula.
Zijn nalatenschap is dubbel: hij was een bekwaam bestuurder die stabiliteit bracht en de schatkist gezond hield, maar ook een sombere, wantrouwende heerser wiens bewind werd gekenmerkt door repressie.
Historici verschillen van mening over zijn karakter, mede doordat veel bronnen vijandig zijn. Wel staat vast dat Tiberius een sleutelrol speelde bij de consolidatie van het jonge Romeinse Keizerrijk na Augustus.