Flavius Marcianus

450 – 457


Marcianus werd rond 392 na Christus geboren in Thracië of Illyrië, gebieden op de Balkan. Hij kwam waarschijnlijk uit een eenvoudige militaire familie en maakte carrière in het Romeinse leger. Hij diende onder invloedrijke generaals, onder wie Aspar, een machtige legerleider van Germaanse afkomst. Door zijn militaire ervaring kreeg Marcianus een reputatie als betrouwbaar officier en bekwaam bestuurder.

Toen Theodosius II in 450 onverwacht stierf na een val van zijn paard, ontstond een opvolgingsprobleem. Theodosius had geen zoon.

De invloedrijke prinses Pulcheria koos Marcianus als nieuwe keizer. Om zijn positie wettig te maken trouwde Marcianus met Pulcheria, al bleef het huwelijk waarschijnlijk ceremonieel. Met deze keuze bleef de Theodosiaanse dynastie symbolisch voortbestaan.

Een van Marcianus’ belangrijkste beslissingen was het beëindigen van de jaarlijkse betalingen aan Attila de Hun. Onder eerdere keizers had het Oost-Romeinse Rijk enorme sommen goud betaald om Hunse aanvallen af te kopen.

Marcianus weigerde hiermee door te gaan en versterkte tegelijkertijd de verdediging van de Balkan. Attila richtte zijn aandacht vervolgens vooral op het West-Romeinse Rijk.

Na de dood van Attila in 453 viel het Hunnenrijk snel uiteen, wat een grote opluchting betekende voor het Oost-Romeinse Rijk.

Marcianus speelde een zeer belangrijke rol in de kerkgeschiedenis. In 451 riep hij het Concilie van Chalcedon bijeen, een van de belangrijkste kerkvergaderingen uit de vroege christelijke geschiedenis.

Tijdens dit concilie werd vastgesteld dat Christus zowel volledig mens als volledig goddelijk was. Deze beslissing werd een centraal onderdeel van de orthodoxe christelijke leer.

Tegelijk veroorzaakte het concilie ook blijvende verdeeldheid. Sommige christelijke groepen, vooral in Egypte en Syrië, verwierpen de besluiten van Chalcedon. Daardoor ontstonden langdurige religieuze spanningen binnen het rijk.

Marcianus stond bekend om zijn zuinige financiële beleid. Hij verminderde overheidsuitgaven en liet een goed gevulde schatkist achter. Zo bleef Constantinopel veilig, werd het oostelijke rijk minder afhankelijk van dure militaire compromissen en herstelde de economie zich. Terwijl het West-Romeinse Rijk steeds verder instortte, groeide het Oost-Romeinse Rijk uit tot de sterkste macht in het oostelijke Middellandse Zeegebied.

Marcianus stierf in 457 na Christus in Constantinopel. Omdat hij geen directe erfgenaam had, eindigde met zijn dood de Theodosiaanse dynastie.