Julius Nepos

Julius Nepos was een van de laatste keizers van het West-Romeinse Rijk en regeerde van 474 tot 475 na Christus. Hij werd waarschijnlijk rond 430 geboren in de provincie Dalmatia, een regio die tegenwoordig grotendeels in Kroatië ligt. Nepos kwam uit een invloedrijke familie met sterke banden met het Oost-Romeinse hof in Constantinopel.

Zijn oom, Marcellinus, was een machtige militaire leider die feitelijk onafhankelijk over Dalmatia heerste. Dankzij deze connecties groeide Nepos uit tot een belangrijke figuur binnen de laat-Romeinse politiek.

In de vijfde eeuw verkeerde het West-Romeinse Rijk in diepe crisis. Germaanse stammen hadden grote delen van het rijk ingenomen en het centrale gezag was zwak geworden. De werkelijke macht lag vaak bij legeraanvoerders in plaats van bij de keizers zelf.

Met steun van de Oost-Romeinse keizer Leo I viel Julius Nepos in 474 Italië binnen om de toenmalige West-Romeinse keizer Glycerius af te zetten. Glycerius bood nauwelijks weerstand en werd verbannen naar het bisschopsambt. Nepos werd vervolgens erkend als wettige keizer van het Westen.

De regering van Nepos vond plaats in een periode waarin het West-Romeinse Rijk nog maar een schaduw was van zijn vroegere macht. Italië vormde het hart van het rijk, terwijl gebieden zoals Gallië, Hispania en delen van Noord-Afrika grotendeels verloren waren gegaan aan Germaanse koninkrijken.

Nepos probeerde diplomatiek en militair het rijk te stabiliseren. Hij onderhandelde met de Visigoten en probeerde de controle over Zuid-Gallië te behouden. Toch bleef zijn positie zwak, vooral omdat hij afhankelijk was van legercommandanten met eigen belangen.

In 475 kwam de Romeinse generaal Orestes in opstand. Nepos verloor de steun van een groot deel van het leger en vluchtte terug naar Dalmatia.

Orestes plaatste vervolgens zijn jonge zoon Romulus Augustulus op de troon. Hoewel Romulus vaak bekendstaat als “de laatste West-Romeinse keizer”, bleef Julius Nepos door het Oost-Romeinse Rijk officieel erkend als de rechtmatige keizer.

In 476 zette de Germaanse leider Odoaker Romulus Augustulus af. Traditioneel wordt dit moment beschouwd als het einde van het West-Romeinse Rijk.

Toch bleef Julius Nepos vanuit Dalmatia formeel keizer. Odoaker erkende hem zelfs officieel, al had Nepos nauwelijks nog echte macht buiten zijn eigen gebied. Julius Nepos was officieel keizer van het West-Romeinse Rijk van juni 474 tot zijn dood in 480.

Er zijn daarbij twee manieren waarop historici zijn regeerperiode tellen:

Als wettige (erkende) keizer: van 474 tot 480 — ongeveer 6 jaar. Het Oost-Romeinse hof in Constantinopel bleef hem namelijk erkennen, zelfs nadat Romulus Augustulus in Italië op de troon was gezet.

Als feitelijke heerser in Italië: van juni 474 tot augustus 475 — ongeveer 14 maanden. Toen werd hij verdreven door Orestes.

In 480 werd Julius Nepos vermoord, waarschijnlijk door politieke rivalen binnen Dalmatia. Kort daarna nam Odoaker het gebied over. Veel historici beschouwen Nepos daarom als de laatste wettige keizer van het West-Romeinse Rijk, omdat hij tot zijn dood door Constantinopel erkend bleef.