Publius Aelius Hadrianus
117- 138
Publius Aelius Hadrianus, beter bekend als Hadrianus, werd geboren op 24 januari 76 na Christus in Italica, in de Romeinse provincie Hispania (het huidige Spanje). Net als zijn voorganger Trajanus kwam hij uit een invloedrijke familie met militaire en politieke ervaring.
Na de dood van Trajanus in 117 na Christus werd Hadrianus keizer. Volgens overlevering was hij door Trajanus op zijn sterfbed geadopteerd, wat zijn machtsoverdracht legitimeerde. Zijn regering duurde tot 138 na Christus en wordt gezien als een periode van consolidatie en stabiliteit.
In tegenstelling tot Trajanus koos Hadrianus ervoor om het Romeinse Rijk niet verder uit te breiden, maar juist te versterken en te beveiligen. Hij gaf enkele recent veroverde gebieden in het oosten op om de grenzen beter verdedigbaar te maken. Zijn focus lag op het behouden van vrede en orde binnen het rijk.
Een van zijn bekendste projecten is de bouw van Muur van Hadrianus in Brittannië. Deze muur diende als verdedigingslinie tegen invallen van stammen uit het noorden en symboliseerde de grens van het Romeinse Rijk.
Hadrianus stond bekend als een reizende keizer. Hij bezocht vrijwel alle provincies van het rijk om toezicht te houden op bestuur en leger. Deze reizen hielpen hem om direct contact te houden met zijn onderdanen en de situatie in de verschillende regio’s beter te begrijpen.
Naast zijn politieke en militaire activiteiten was Hadrianus sterk geïnteresseerd in cultuur en kunst, vooral de Griekse cultuur. Hij bevorderde architectuur, literatuur en filosofie en liet vele bouwwerken oprichten. In Rome liet hij onder andere het Pantheon herbouwen.
Zijn regering kende echter ook conflicten. De bekendste is de opstand in Judea (132–136 na Christus), die met harde hand werd neergeslagen. Dit conflict had grote gevolgen voor de Joodse bevolking in de regio.
Hadrianus had zeer waarschijnlijk relaties met mannen, maar het is belangrijk om dat in de context van de Romeinse tijd te begrijpen.
Hadrianus’ bekendste relatie was met Antinoüs, een jonge man uit Bithynië (in het huidige Turkije). Antinoüs reisde met hem mee door het rijk en stond duidelijk heel dicht bij de keizer. Toen Antinoüs in 130 na Christus onder mysterieuze omstandigheden verdronk in de Nijl, was Hadrianus diep getroffen.
Na zijn dood liet Hadrianus Antinoüs vergoddelijken—iets wat zeer uitzonderlijk was. Hij stichtte zelfs een stad, Antinoöpolis, ter ere van hem en verspreidde zijn beeld door het hele rijk. Dit wijst op een zeer sterke persoonlijke en waarschijnlijk romantische band.
In zijn latere jaren verslechterde Hadrianus’ gezondheid. Hij overleed op 10 juli 138 na Christus in Baiae, Italië. Voor zijn dood adopteerde hij Antoninus Pius als zijn opvolger, waarmee hij de continuïteit van stabiel bestuur verzekerde.
Hadrianus wordt herinnerd als een veelzijdige en intellectuele keizer. Zijn beleid van consolidatie, zijn culturele interesses en zijn aandacht voor het bestuur van het rijk maakten hem tot een van de belangrijkste heersers van het Romeinse Rijk.