Publius Licinius Egnatius Gallienus

Gallienus (Publius Licinius Egnatius Gallienus), geboren rond 218 n.Chr., was Romeins keizer van 253 tot 268 n.Chr. Aanvankelijk regeerde hij samen met zijn vader Valerianus I, maar na diens gevangenneming werd hij alleenheerser. Zijn regering viel midden in de crisis van de derde eeuw en werd gekenmerkt door voortdurende oorlogen, opstanden en hervormingen.

Gallienus was de zoon van Valerianus en groeide op in een invloedrijke senatoriale familie. Hij kreeg een goede opleiding en werd al vroeg betrokken bij het bestuur van het rijk. In 253 n.Chr. benoemde zijn vader hem tot medekeizer, zodat zij samen het enorme rijk konden besturen: Valerianus in het oosten en Gallienus in het westen.

Tijdens de gezamenlijke regering kreeg Gallienus te maken met invallen van Germaanse stammen langs de Rijn en de Donau. Hij boekte enkele successen tegen deze vijanden, maar de situatie bleef instabiel.

In 260 n.Chr. veranderde alles toen Valerianus werd verslagen en gevangen genomen door Shapur I van het Sassanidische Rijk. Gallienus bleef als enige keizer achter en moest het rijk alleen zien te besturen in een tijd van grote crisis.

Gallienus’ regering werd gekenmerkt door interne verdeeldheid. In het westen ontstond het zogenaamde Gallische Keizerrijk onder leiding van Postumus, dat zich afscheidde van Rome. In het oosten kreeg hij te maken met de opkomst van lokale machthebbers zoals die in Palmyra.

Daarnaast werd hij geconfronteerd met meerdere opstanden van generaals die zichzelf tot keizer uitriepen. Deze voortdurende bedreigingen maakten zijn positie uiterst kwetsbaar.

Ondanks de problemen voerde Gallienus belangrijke hervormingen door. Hij reorganiseerde het leger door meer nadruk te leggen op mobiele cavalerie-eenheden, waardoor sneller kon worden gereageerd op invallen.

Ook nam hij een opvallende beslissing door senatoren grotendeels uit militaire bevelsposities te weren, waardoor professionele soldaten meer invloed kregen. Dit droeg bij aan de latere ontwikkeling van het Romeinse leger.

Daarnaast stond hij bekend om zijn relatief tolerante houding tegenover christenen, in tegenstelling tot eerdere keizers zoals Decius en zijn vader Valerianus.

In 268 n.Chr. werd Gallienus vermoord tijdens een militaire campagne nabij Milaan, mogelijk als gevolg van een samenzwering binnen zijn eigen leger. Na zijn dood werd hij opgevolgd door Claudius II Gothicus.